sardroud

بازار قدیمی و کاروانسراها

از جمله آثار و ابنیه قدیمی سردرود می‌توان به کاروانسراها اشاره کرد. این شهر در زمان‌های نه چندان دور به سبب قرار گرفتن در مسیر کاروان‌های زیارتی به عتبات عالیات، به راه «کربلا» معروف بوده و همواره مورد توجه زائران و مسافران قرار داشت. همجواری این شهر با تبریز به عنوان اولین و آخرین منزلگاه مطرح بوده و همیشه کسانی که عازم زیارت عتبات بودند سردرود نخستین استراحتگاه و زوّاری که از زیارت برمی‌گشتند آخرین منزلگاه محسوب می‌شد. این موقعیت مکانی باعث شده بود این شهر در روزگاران گذشته مورد توجه قرار گرفته و از امکانات بین راهی و سکونتی برخوردار باشد به طوری که وجود حداقل ۱۷باب کاروانسرا در محدوده خود سردرود مسلم بوده است. غالب این کاروانسراها تا اوایل دهه ۱۳۲۰ خورشیدی دایر و فعال بوده و با ورود وسائط نقلیه موتوری و ایجاد راه‌های مواصلاتی جدید، کاربری این کاروانسراها روزبروز از رونق گذشته خود افتاده و به مرور زمان تخریب گردیده و از بین رفتند. بیشتر کاروانسراهای سردرود در مسیر موسوم به بازار که به سبب رونق کسب و کار به بازارچه کوچک مصر (بالامصر بازارچه سی) مشهور بود قرار داشتند. وجود این کاروانسراها و تردد تجار و مسافران ایجاد و رونق مشاغل دیگری را نیز مانند: نعلبندی، پالان‌دوزی، آهنگری، عطاری، اشگنه‌پزی و... سبب شده بود. این کاروانسراها از امکانات روز آن زمان برخوردار بوده و معمولا طبقه همکف اصطبل و انبار علوفه، طبقه فوقانی محل استراحت و منزلگاه و زیرزمین نیز دارای آب انباری و بعضی کاروانسراها یخچال بودند. نمای بیرونی برخی از این کاروانسراها با شاه عباسی‌های آجرین سرخ رنگ تزیین یافته و دارای ایوان‌های زیبا با سرستون‌های گچبری شده بودند. شکیل‌ترین و در عین حال زیباترین این کاروانسراها، کاروانسرای «شکیللی» بودکه علت نامیدن شدن آن نیز به جهت دارا بودن اشکال و گچ‌بری‌های زیبا با دو تندیس گچی آهو در ورودی آن بود. از دیگر کاروانسراهای مهم سردرود می‌توان به کاروانسرای: «آخیم کربلایی هاشم»، «شکیللی» در بازارچه کوچه(بالابازار)، کربلایی رضا دائی، مرادیلار، حاجی رسول، حمیدیلر، کوزه کنانی، حاجی شیخ، حاج ابوالفتح، حاج میر باقر، حاج علی پناهی، حاج ابوالقاسم در بازار اصلی و کاروانسرای: ناصری، حاج صمد نجاری و اوتایلی لار در کهنه یول و کاروانسرای حاج شیخ (گیروه کروانسراسی) اشاره کرد.