sardroud

مسجد امامزاده

مسجد امام زاده سردرود را به –اعتبار اسناد و شواهد موجود تاریخی –باید قدیمی‌ترین و کهن‌ترین مسجد سردرود نامید. وجود سنگ قبرهای موجود که قدمت برخی از آن‌ها به چندین قرن می‌رسد و نیز وجود مزار متبرکه قیس نشان از این قدمت و پیشینه تاریخی آن دارد. این مسجد در طی سنوات مختلف، از آن جمله در دهه ۱۳۲۰، سال ۱۳۳۵ ش، مورد بازسازی و افزایش بنا و نیز مرمت قرار گرفته که آخرین مرتبه آن دهه ۱۳۵۰ شمسی بوده است. این مسجد هم اینک با ۶۵۰ متر زیر بنا، دارای گنبد و دو گلدسته بوده و نمای بیرونی آن نیز مفرش به سنگ‌های ساختمانی و درونی آجری لعابدار کرمی رنگ با کتیبه‌های ادعیه و پیرامون مزار «قیس» نیز به طرز بسیار زیبایی آیینه کاری شده است. این مسجد دارای هیئت با شکوهی به نام «هیئت عزاداران عرب مسجد امام زاده» با قدمت نزدیک یه یک قرن است.

وجه تسمیه

علت نامیده شدن و نامگذاری مسجد امامزاده به این نام، به سبب وجود مزار قیس بوده و بنای مسجد نیز منشا گرفته از وجود همین مزار بوده است. طبق اسناد نوشتاری و کتب تاریخی موجود، قیس در سال‌های اولیه و صدر اسلام به همراه لشگر اسلام به این منطقه آمده و بعد از شهادت در منطقه آذرشهر کنونی در محل فعلی موسوم به امامزاده به خاک سپرده شده است. بعد از به خاکسپاری وی، محل مزار در راستای حرمت بقاع متبرکه، مورد توجه اهالی قرار گرفته و به مرور زمان، با احداث بقعه در اطراف مزار، مسجدی نیز بنا می‌گردد که چون در جوار مزار بوده به مسجد امامزاده معروف می‌گردد. هر چند قیس جزو امامزادگان نبوده و به استناد کتب تاریخی از وی به عنوان صحابه حضرت رسول نام برده شده است اما همواره از بقاع متبرکه تحت عنوان امامزاده یاد می‌شود که جای تامل دارد.

هیئت عزاداران عرب مسجد امام زاده

بر طبق تحقیقات به عمل آمده تاریخ تاسیس هیئت عزادران عرب مسجد امام زاده به سال ۱۳۰۲ ش می رسد. آنچه از شواهد امر برمی آید قبل از این تاریخ با توجه به جمعیت اندک سردرود، تنها یک هیئت عزاداری در سردرود وجود داشته و آن هیئت حسینی مسجد حاج علی (امام خمینی) بوده است. در سال ۱۳۰۲ ش با افزایش جمعیت و عدم گنجایش مسجد مزبور، تصمیم به تاسیس هیئت دیگری در مسجد امامزاده گرفته می‌شود که بعدها با توجه به شیوه عزاداری و نوع لباس و پوشش عزاداران آن به هیئت عرب موسوم می‌شود. شیوه عزاداری این هیئت به صورت سینه‌زن با لباس‌های متحدالشکل عربی همراه با جفیه کلف بوده و بیش از این در این محل سابقه نداشته است. از جمله بانیان، خادمین و خدمتگزاران اولیه و قدیمی این هیئت می‌توان به مرحوم حاج میرباقر اسحاقی، مرحوم حاج سید حاج آقا اسحاقیان، مرحوم کربلا ملک محمد صادقیان، مرحوم مشهدی رضا اصغری، مرحوم کربلا بلال آدیبگ، مرحوم حاج ابراهیم رسول‌زاده، مرحوم تقی بی‌بی‌اوغلو، مرحوم کربلا ابوطالب کریمی، مرحوم سید اسماعیل حسینی، مرحوم اکبر شریفی، مرحوم حاج حسن قهرمانی، مرحوم کربلا محمد آدی‌بگ، مرحوم عبدالله حق‌شناس، مرحوم کربلایی محمد کاردساز، مرحوم رضا لایقی، مرحوم حاح سیدرضا اسحاقی، مرحوم حاج میرحسن اصل‌علافی، مرحوم مشهدی ابراهیم آهنگرپور، مرحوم حاج اسماعیل زایر قلعچه، مرحوم حاج رحیم نظری، مرحوم کربلایی مجید دشمنجو، مرحوم سیدحسن خدامی و... اشاره کرد. از ذاکرین و مداحان گذشته هیئت نیز می‌توان مرحومین: مشهدی تقی بی‌بی‌اوغلی، محمد حسن لایقی، حاج رضا صادقی، مشهدی اکبر شریفی، مشهدی سیداسماعیل حسینی، حاج رحیم نظری, حاج علی علیون، کربلایی حسین دلالی، کربلایی اکبر مقنی و… را نام برد. و در حال حاضر آقایان: حاج عباسعلی ابوطالب، حاج محمدحسین ملایی، حاج محمد پالار، کربلایی نقی مرغدار، کربلایی باقر آهنگرپور، حاج محمد ابراهیم عبدالمحمدپور و ... را نام برد. هیئت عرب دارای جلسات هفتگی (برنامه سیره) در طول سال بوده که سابقه تاسیس آن بعد از ۲ سال از شکل‌گیری هیئت، به سال ۱۳۰۵ ش برمی‌گردد. این جلسات تا اوایل دهه ۱۳۶۰ شب‌های جمعه برپا می‌شد و از این تاریخ به بعد زمان برگزاری آن به صبح جمعه تغییر یافته و صبح‌های جمعه هر هفته و نیز مناسبت‌های مذهبی منعقد می‌گردد

منبع و ماخذ:
کتاب در دست تالیف « شمیم عشق » سردرود شهر عاشقان حسینی / به قلم مقصود سامع سردرودی